04.01.2018

Finaal verrekenbeding: R.I.P.?

Met het arrest van het Hof van Cassatie d.d. 24 maart 2017 zag het ernaar uit dat het finaal verrekenbeding het pleit gewonnen had. Maar dat was buiten de fiscus gerekend! Met het Vlaams Decreet van 8 december 2017 wordt het finaal verrekenbeding wettelijk geregeld. Wat betekent dit voor u?

Finaal verrekenbeding: wat doet het?

Echtgenoten gehuwd onder het stelsel van scheiding van goederen kunnen in hun huwelijkscontract een finaal verrekenbeding opnemen. Dit finaal verrekenbeding betreft een interne verrekening tussen de eigen vermogens van de echtgenoten bij het einde van het huwelijk (door overlijden of door echtscheiding) ter compensatie van de verschillen in de eigen vermogens van de echtgenoten. Denk hierbij aan het schoolvoorbeeld van de succesvolle zakenman die een groot eigen vermogen opbouwt tijdens het huwelijk, terwijl zijn echtgenote thuis voor het gezin zorgt en bijgevolg geen aangroei van haar eigen vermogen kent.

Discussiepunten

Het finaal verrekenbeding geeft de begunstigde echtgenoot een verbintenisrechtelijke vordering (huwelijkscontract) op het vermogen van de andere echtgenoot. Hierdoor gebeurt er een vermogensverschuiving tussen de echtgenoten bij het einde van het huwelijk.

Een eerste doorn in het oog van de fiscus is dat geen successierechten verschuldigd zijn door de begunstigde echtgenoot op de vordering die deze laatste heeft ingevolge het finaal verrekenbeding. De langstlevende echtgenoot verwerft immers vermogen van de vooroverleden echtgenoot ingevolge huwelijkscontract en niet uit de nalatenschap van de vooroverleden echtgenoot.

Maar de druppel was voor de fiscus wel dat de schuld die het vermogen van de vooroverleden echtgenoot had aan de langstlevende echtgenoot ingevolge het finaal verrekenbeding fiscaal aftrekbaar was als passief in diens nalatenschap. De langstlevende echtgenoot betaalt geen successierechten, maar bovendien wordt de betreffende vordering van de langstlevende echtgenoot nog eens afgetrokken van de belastbare nalatenschap van de vooroverleden echtgenoot! Dit werd bovendien uitdrukkelijk bevestigd door het Hof van Cassatie in haar arrest van 24 maart 2017.

Overlijdens vanaf 24/12/2017

De Vlaamse Regering kiest de kant van de fiscus in haar Decreet van 08/12/2017 door de verrekenschuld van het finaal verrekenbeding niet aftrekbaar te maken als passief van de nalatenschap van de vooroverleden echtgenoot. Wel positief is dat de Vlaamse Regering uitdrukkelijk bevestigt dat de schuldvordering die de langstlevende echtgenoot verkrijgt ingevolge het finaal verrekenbeding, niet onderhevig is aan successierechten.

Voor overlijdens vanaf 24/12/2017 staat dus als een paal boven water: geen successierechten verschuldigd door de langstlevende echtgenoot op de schuldvordering van het finaal verrekenbeding, maar ook geen aftrek van de schuld ingevolge het finaal verrekenbeding in het passief van de nalatenschap van de vooroverleden echtgenoot.

Wat nu?

Door het nieuwe Vlaamse Decreet zal de successiedruk voor echtgenoten die een finaal verrekenbeding hebben opgenomen in hun huwelijkscontract, een pak hoger liggen. Een screening en wellicht wijziging van het huwelijkscontract is ten zeerste aangeraden!

De juristen van Advision bekijken graag samen met u welke gevolgen de nieuwe regelgeving voor het finaal verrekenbeding heeft op uw persoonlijke situatie.

Cindy Dhondt
Januari 2018